Kaixo, Miren Lizasoain naiz, erlezaina eta albaitaritzan lizentziaduna. Hamar urte daramatzat 300 erle kudeatzen. Nire lana da erle horiek zaintzea, une oro behar eta eskatzen dutena ematea eta eztia kendu eta erlekumeak ekoiztea.
Erlezaintzan, garaian garaiko lana egiten da. Udaberri hasieran, lehenengo bisita egiten dut: lauki zaharrak aldatzen ditut berriekin, erlauntzak garbitzen ditut barrutik, behar duenari jaten ematen diot... Erleak indartzen direnean, 'altza' izeneko kaxa bat ezartzen diot erlauntzaren gainean. Altza horretan pilatzen dute eztia erleek. Udaberriko eztiak erromeroa, ezkaia eta akazia dira, eta maiatzean eta ekainean jasotzen dira. Udaran, ezti hauek egiten dituzte: gaztainondoa, ilarraka, izpilikua eta milalorea. Urtaro horretako lanik handiena eztia biltzea izaten da. Udara bukaeran eta udazkenean, ainar eztia egiten da. Kanpoko lanen bukaera izaten da: oraindik bildu gabeko eztiak bildu, eta negua ongi igarotzeko prestatzen ditut erleak, nahiko ezti eta lorauts badutela ziurtatuta; batek edo bestek ez baldin badu ezti aski, beste erleren bati kentzen diot, eta falta duen horri sartu, neguan goseak hil ez dadin. Neguko lana, berriz, etxekoa izaten da, biltegikoa: lauki zaharrak urtu, udaberrirako materiala prestatu, eztia ontziratu eta etiketatu... Beraz, urte guztian bada lana eta ez da aspertzeko astirik izaten.
Erleek loreetatik nektarra bildu eta erlauntzako argizarizko berasketan metatu ondoren, horri hezetasuna kendu eta entzima batzuk gehitzen zaizkio; geratzen den produktua, horixe da eztia. Eztiaren jatorriaren arabera, hau da, eztia zein landareren nektarrarekin egina den, lorebakarrak edo milaloreak izan daitezke.
Gure produktuek kalitate ezin hobea dute, eta egiten dugun lan guztia kalitate hori lortzeko da. Zer esan nahi du kalitate goreneko eztia izatea? Eztia erlauntzan jasotzen denetik kontsumitzailearengana iristeko bide horretan, ez da manipulazio okerrik egiten, eztiaren ezaugarri organoleptiko (usaina, gustua, kolorea) eta biologikoak (entzimak) gal ez daitezen. Bestela esanda: saiatzen gara berdin-berdinak izan daitezen kristalezko potoan ontziratutako eztiaren ezaugarriak eta erleek bildu ondoren erlauntzan pilatutako eztiarenak. Gure eztiei ez zaie inolako manipulaziorik egiten gustagarriagoak izan daitezen. Ez ditugu berotzen kristalizazioa eragozteko eta likido segi dezaten; beraz, goizago edo geroago, gure eztiak gogortu egiten dira. Berotze prozesuan, eztiaren kristalak puskatzeaz gain, entzimak ere suntsitzen dira, eta eztiaren ezaugarri onuragarriak galdu egiten dira. Eztiaren kristalizazioa kalitatearen seinale da, manipulazio desegokirik gabeko eztia den seinale, eta, ondorioz, ezaugarri biologikoak maila gorenean dituen seinale.
Esku artean duzun eztia gogortu bada eta likido bihurtu nahi baduzu, ur berotan eduki ezazu denbora batez, 35º pasa gabe. Edari beroekin hartzeko, berriz, ez dago eztia urtu beharrik. On egin!
1
2
2.1
3
3.1
EUSKAL EDITOREA SL www.euskalherrikoplaza.com - Martin Ugalde Kultur Parkea 20140 Andoain Gipuzkoa